Το έργο

Η Ιθαγένεια στην Πράξη

Το έργο «Η Ιθαγένεια στην πράξη» υλοποιείται στο πλαίσιο του προγράμματος Active citizens fund, με φορέα υλοποίησης το Generation 2.0 for Rights, Equality & Diversity και εταίρο την Ελληνική Ένωση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου. Το έργο ξεκίνησε τον Απρίλιο του 2021 και θα ολοκληρωθεί τον Μάρτιο του 2023.

Η αποτελεσματική και δίκαιη πρόσβαση στην ιθαγένεια δεν εξαρτάται μόνο από την ύπαρξη του σχετικού νομοθετικού πλαισίου. Σημαντικό ρόλο παίζει και ο τρόπος εφαρμογής του από τη δημόσια διοίκηση.

Ο ισχύων Κώδικας Ελληνικής Ιθαγένειας θεσμοθετήθηκε με τον Ν. 3284/2004. Το 2010 υπήρξε εκτεταμένη μεταρρύθμισή του ως προς διατάξεις της πολιτογράφησης και για πρώτη φορά εισήχθη πρόβλεψη για την απόδοση ιθαγένειας στη δεύτερη γενιά, λόγω γέννησης στην Ελλάδα και/ή φοίτησης σε ελληνικό σχολείο. Το 2013 το Συμβούλιο της Επικρατείας αποφάνθηκε ότι η κτήση ιθαγένειας με αίτηση-δήλωση για τη δεύτερη γενιά ήταν αντισυνταγματική. Το 2015 με τον Ν.4332 θεμελιώθηκε εν τέλει το δικαίωμα ιθαγένειας για τη δεύτερη γενιά. Πρόσφατα, οι Ν. 4604/2019 και 4735/2020 επέφεραν και άλλες σημαντικές αλλαγές στο σύστημα της πολιτογράφησης εισάγοντας μια εξεταστική διαδικασία με θέματα από Τράπεζα Θεμάτων.

Ωστόσο, η πρόσβαση στην ιθαγένεια η οποία είναι θεσμοθετημένη νομοθετικά, δεν διασφαλίζεται επαρκώς κατά τη διοικητική εφαρμογή.

Έτσι, το έργο «Η Ιθαγένεια στην πράξη» απαντά για πρώτη φορά στην αναγκαιότητα να γίνει ένας απολογισμός της διοικητικής διαδικασίας απόδοσης της ιθαγένειας στην Ελλάδα, με στόχο να συνεισφέρει στην ίση πρόσβαση και απόλαυση του δικαιώματος σε αυτή.

Σκοπός είναι η βελτίωση των πρακτικών της δημόσιας διοίκησης μέσα από προτάσεις για άρση των εμποδίων που έχουν εντοπιστεί. Συνεπώς, απευθύνεται πρωτίστως στην ελληνική δημόσια διοίκηση λαμβάνοντας υπόψη και το όφελος των δικαιούχων. Παράλληλα, επιδιώκεται η ενημέρωση του κοινού σχετικά με το σημαντικό θέμα της ουσιαστικής πρόσβασης στην ιδιότητα του πολίτη.

Πιο συγκεκριμένα, οι δράσεις του έργου αφορούν:

  • Τη συστηματική παρακολούθηση της λειτουργίας της δημόσιας διοίκησης αναφορικά με τη διαδικασία απόδοσης ιθαγένειαςτη σύνταξη τετραμηνιαίων Αναφορών. Στις Αναφορές αυτές παρουσιάζονται τα κύρια ζητήματα που θέτουν περιορισμούς στην πρόσβαση και την κτήση ιθαγένειας.
  • Τη σύνταξη της Έκθεσης Καλών Πρακτικών των Ευρωπαϊκών Χωρών στη Διαδικασία Πολιτογράφησης. Η Έκθεση αυτή αναδεικνύει τις καλές πρακτικές των ευρωπαϊκών χωρών με διοικητικά ζητήματα παρόμοια με αυτά της Ελλάδας, εντοπίζει τα σημεία που χρήζουν βελτίωσης στο ελληνικό σύστημα απόκτησης ιθαγένειας και προχωρά σε συγκεκριμένες συστάσεις για το πώς θα μπορούσαν αυτές οι καλές πρακτικές να βρουν εφαρμογή στη χώρα μας, με προτεινόμενες μεταρρυθμίσεις που βασίζονται στην ασφάλεια δικαίου και την ισότητα των δικαιωμάτων.
  • Τη δημιουργία ιστοσελίδας όπου δημοσιεύεται το σύνολο του υλικού που παράγεται στο πλαίσιο του έργου καθώς και άλλες πληροφορίες σχετικά με την ιθαγένεια στην Ελλάδα. Στόχος είναι η ενίσχυση της ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης του κοινού σε σχέση με την πρόσβαση στην ιθαγένεια και την προώθηση των προτάσεων για τη βελτίωση των σχετικών διαδικασιών.
  • Την έκδοση του εντύπου Ουσιαστικές προϋποθέσεις πολιτογράφησηςΣυστάσεις επί της ουσίας όπου παρουσιάζονται και αναλύονται οι προϋποθέσεις που σχετίζονται κυρίως με τη διακρίβωση του βαθμού ένταξης στην κοινωνία και προτείνονται βελτιώσεις με γνώμονα το αν τελικά πράγματι οι ισχύουσες προϋποθέσεις πετυχαίνουν τον στόχο τους με τον τρόπο που έχουν διαμορφωθεί. (Η έκδοση αυτή διατίθεται μόνο στα ελληνικά).
  • Τη διοργάνωση εργαστηρίων ενδυνάμωσης ικανοτήτων με θέμα «Ο ρόλος των δημοσίων λειτουργών στην κτήση ιθαγένειας». Τα εργαστήρια αυτά απευθύνονται σε υπαλλήλους της Γ.Γ. Ιθαγένειας και εκπαιδευτικούς που λαμβάνουν μέρος στις εξετάσεις πολιτογράφησης είτε ως διορθωτές είτε ως εξεταστές, προκειμένου να συζητηθούν τυχόν νομοθετικές αλλαγές, διοικητικά ζητήματα, προβληματισμοί και καλές πρακτικές κατά την εκτέλεση των καθηκόντων τους.
  • Την έκδοση του εντύπου, στα ελληνικά και στα αγγλικά, Ελληνική Ιθαγένεια – Μύθοι και αλήθειες, στο οποίο παρουσιάζονται και αποσαφηνίζονται οι πιο διαδεδομένες κοινοτοπίες και παρανοήσεις σχετικά με τη μετανάστευση, τη συμπερίληψη και την ιθαγένεια, διότι αναπαράγονται και εν τέλει εδραιώνονται στην κοινή αντίληψη ως αληθείς.
  • Την έκδοση, στα ελληνικά και στα αγγλικά, της τελικής έκθεσης προτάσεων Η ιθαγένεια στην πράξη, η οποία συγκεντρώνει τα ευρήματα από την καταγραφή των ζητημάτων στην Ελλάδα, τα βασικά συμπεράσματα από τα κείμενα και τελικές τεκμηριωμένες προτάσεις για τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας των διαδικασιών απόδοσης της ιθαγένειας.
  • Τέλος, με την έναρξη και την ολοκλήρωση του έργου είναι προγραμματισμένες δύο εκδηλώσεις, μία παρουσίασης και μία διάδοσης του έργου αντίστοιχα.

 

ΦΟΡΕΑΣ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ: Τζενερέισον 2.0- Δεύτερη Γενιά/ Ινστιτούτο για τα Δικαιώματα, την Ισότητα και την Ετερότητα – ΙδΙ έτερο
ΕΤΑΙΡΟΣ: Ελληνική Ένωση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου (ΕλΕΔΑ)
ΣΧΕΤΙΚΗ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ: Προάσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων
ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΕΡΓΟΥ: 24 Μήνες
ΠΡΟΣΔΟΚΩΜΕΝΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ: Προάσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων
ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ: Αττική

Πρόγραμμα

Image link

Active citizens fund, Ελλάδα

Το πρόγραμμα Active citizens fund, ύψους € 13,5 εκ., χρηματοδοτείται από την Ισλανδία, το Λιχτενστάιν και τη Νορβηγία και είναι μέρος του χρηματοδοτικού μηχανισμού του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου (ΕΟΧ) περιόδου 2014 – 2021, γνωστού ως EEA Grants. Το πρόγραμμα στοχεύει στην ενδυνάμωση και την ενίσχυση της βιωσιμότητας της κοινωνίας των πολιτών και στην ανάδειξη του ρόλου της στην προαγωγή των δημοκρατικών διαδικασιών, στην ενίσχυση της συμμετοχής των πολιτών στα κοινά και στην προάσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Τη διαχείριση της επιχορήγησης του προγράμματος Active citizens fund για την Ελλάδα έχουν αναλάβει από κοινού το Ίδρυμα Μποδοσάκη και το SolidarityNow.

Για περισσότερες πληροφορίες: www.activecitizensfund.gr

Σχετικά με το Χρηματοδοτικό Μηχανισμό του ΕΟΧ: 

Η Ισλανδία, το Λιχτενστάιν και η Νορβηγία υπέγραψαν το 1992 Σύμφωνο Συνεργασίας με την Ευρωπαϊκή Ένωση, δημιουργώντας τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο (ΕΟΧ). Ο Χρηματοδοτικός Μηχανισμός ΕΟΧ, γνωστότερος ως EEA Grants, είναι ένα εργαλείο χρηματοδοτικής ενίσχυσης που δημιουργήθηκε από τις τρεις αυτές χώρες και είναι διαθέσιμο σε 15 χώρες-μέλη της ΕΕ, μεταξύ των οποίων είναι και η Ελλάδα.

Τη διαχείριση του προγράμματος Active citizens fund για την Ελλάδα έχουν αναλάβει από κοινού το Ίδρυμα Μποδοσάκη και το SolidarityNow.

Για περισσότερες πληροφορίες: www.eeagrants.org & www.norwaygrants.org 

Διαχειριστής επιχορήγησης

Image link

Ίδρυμα Μποδοσάκη

Το Ίδρυμα Μποδοσάκη ιδρύθηκε το 1972 από τον Πρόδρομο – Μποδοσάκη Αθανασιάδη, ο οποίος αποφάσισε να διαθέσει την περιουσία του για την προώθηση της εκπαίδευσης, της υγείας και της προστασίας του περιβάλλοντος.

Επιπλέον, το Ίδρυμα υποστηρίζει ΜΚΟ που εργάζονται με κοινωνικά ευπαθείς ομάδες. Το Ίδρυμα Μποδοσάκη έχει βαθιά γνώση του κοινωφελούς μη κερδοσκοπικού τομέα στην Ελλάδα και από τη στιγμή της ίδρυσής του ως σήμερα έχει διαχειριστεί περισσότερα από €400 εκατομμύρια, που έχουν δαπανηθεί δίνοντας έμφαση στη μείωση της ανισότητας των ευκαιριών, στην εκπαίδευση των νέων, στη βελτίωση ιατρικών και ερευνητικών υποδομών και στην προώθηση της προστασίας του περιβάλλοντος.

Για περισσότερες πληροφορίες: www.bodossaki.gr

Image link

SolidarityNow

Το SolidarityNow (SN) είναι ένας μη κυβερνητικός οργανισμός που ιδρύθηκε το 2013 για να ανταποκριθεί στις ανάγκες και να διασφαλίσει τα δικαιώματα των πιο ευπαθών και περιθωριοποιημένων ομάδων, χωρίς διάκριση. Τα κεντρικά γραφεία του οργανισμού βρίσκονται στην Αθήνα, ενώ εκτεταμένες δράσεις υλοποιούνται στη Θεσσαλονίκη και στην υπόλοιπη χώρα. Όραμα του οργανισμού είναι να βελτιώσει τις ζωές των ανθρώπων και να τους ενδυναμώσει ώστε να διεκδικήσουν μια δικαιότερη κοινωνία χωρίς αποκλεισμούς. Το όραμα γίνεται πράξη μέσα από τρεις βασικούς στρατηγικούς πυλώνες:

α) Προάσπιση της ασφάλειας και προστασίας

β) Υποστήριξη των ευκαιριών βιοπορισμού και της ένταξης στην αγορά εργασίας

γ) Ενίσχυση της ανεξαρτησίας της κοινωνίας των πολιτών και προάσπιση των αξιών μιας ανοιχτής κοινωνίας.

Το SolidarityNow έχει υποστηρίξει μέχρι σήμερα 300.000 ανθρώπους, τόσο μέσω της απευθείας υλοποίησης προγραμμάτων όσο και μέσω δωρεών για την στήριξη δράσεων της κοινωνίας των πολιτών. Μέσω των δωρεών του, το SN έχει μέχρι σήμερα υποστηρίξει οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών για την υλοποίηση 73 προγραμμάτων, συνολικού ύψους 14,4 εκ. ευρώ.

Για περισσότερες πληροφορίες: https://www.solidaritynow.org/

Φορέας Υλοποίησης

Image link

Generation 2.0 for Rights, Equality & Diversity

Το Generation 2.0 for Rights, Equality & Diversity (Generation 2.0 RED) προέκυψε αρχικά το 2006 από τη δράση νέων μεταναστευτικής καταγωγής, η οποία ξεκίνησε ως άτυπη ομάδα αποκαλούμενη «Δεύτερη Γενιά», με αποστολή την εξασφάλιση του δικαιώματος στην ιθαγένεια για την αόρατη γενιά των παιδιών που γεννήθηκαν ή μεγάλωσαν στην Ελλάδα από γονείς μετανάστες. Το Generation 2.0 RED ιδρύθηκε καταστατικά το 2013, στην Αθήνα, από τη συνένωση της ομάδας με το ανεξάρτητο ερευνητικό κέντρο «Ινστιτούτο για τα Δικαιώματα, την Ισότητα και την Ετερότητα (i-RED)», με στόχο την οργανική σύνδεση της έρευνας με την εμπειρία του πεδίου.

Σήμερα το Generation 2.0 RED είναι ένας μη κερδοσκοπικός οργανισμός που αποτελείται από μία διεπιστημονική ομάδα ανθρώπων διαφορετικής καταγωγής μεταξύ τους, οι οποίοι μοιράζονται το κοινό όραμα ότι όλοι μας, ατομικά και συλλογικά, έχουμε το δικαίωμα να συμμετέχουμε ισότιμα κι ενεργά σε μια κοινωνία που σέβεται τη διαφορετικότητα. Η αποστολή του Generation 2.0 RED υλοποιείται βάσει μιας ολιστικής προσέγγισης, αφού παρεμβαίνει στο ατομικό, κοινωνικό και θεσμικό επίπεδο με στόχο την ενδυνάμωση ατόμων και κοινοτήτων για την προώθηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, της ισότητας και της διαφορετικότητας καθώς και την καταπολέμηση του ρατσισμού, της ξενοφοβίας και των διακρίσεων.

Βασικός άξονας δράσης του οργανισμού είναι η διεκδίκηση δικαιωμάτων. Οι κύριες υπηρεσίες που παρέχονται με στόχο την ολοκληρωμένη ένταξη είναι η νομική συμβουλευτική, η εργασιακή συμβουλευτική και οι δράσεις μη τυπικής εκπαίδευσης.

Για περισσότερες πληροφορίες: https://g2red.org/el/

Εταίρος

Image link

Ελληνική Ένωση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου

Η Ελληνική Ένωση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου είναι σωματείο με πολυετή δράση στον τομέα της προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων (έτος ίδρυσης 1953).

Συμμετέχει στην Εθνική Επιτροπή Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, στα Συμβούλια Ένταξης Μεταναστών των Δήμων Αθηναίων και Θεσσαλονίκης και στο Δίκτυο Καταγραφής Περιστατικών Ρατσιστικής Βίας. Είναι μέλος της Διεθνούς Ομοσπονδίας των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου. Από το 2011, σε συνεργασία με δύο εταίρους, έχει επιλεγεί από τον Οργανισμό Θεμελιωδών Δικαιωμάτων ως εθνικό σημείο επαφής για την Ελλάδα με σκοπό τη συγκέντρωση στοιχείων και πληροφοριών σε θέματα θεμελιωδών δικαιωμάτων και διακρίσεων.

Στους τομείς παρέμβασής της περιλαμβάνονται ζητήματα που αφορούν μεταξύ άλλων: το σεξισμό και την έμφυλη βία, τις μειονότητες, τη μετανάστευση και το άσυλο, τη ρητορική του μίσους και τη ρατσιστική βία, τη δικαιοσύνη, το σωφρονιστικό σύστημα καθώς και τις σχέσεις κράτους-εκκλησίας. Τα μέσα με τα οποία εκπληρώνονται οι σκοποί της είναι η μελέτη των προβλημάτων των πολιτών, η υποβολή προτάσεων και νομοτεχνικών ρυθμίσεων για την επίλυσή τους, η άσκηση συνηγορίας, η στρατηγική επίλυση υποθέσεων, η ευαισθητοποίηση της κοινής γνώμης και η εμβάθυνση του δημοσίου διαλόγου γύρω από τα ανθρώπινα δικαιώματα μέσω της διοργάνωσης διαλέξεων, συνεδρίων, καμπανιών, δημοσιεύσεων και λοιπών εκδηλώσεων.


Για περισσότερες πληροφορίες: https://www.hlhr.gr/, Facebook & Twitter.